Bachelor BMT

Opleiding Biomedische Technologie

Introductie
Biomedische technologie bestaat al heel lang. Het oudste voorbeeld is een teenprothese uit Egypte. De sandaal was het meest gebruikte schoeisel in het oude Egypte. Als je de pech had met je voet overreden te worden door een kar en daarbij je teen te verliezen, was dat cosmetisch en functioneel gezien een probleem. De opgegraven teenprothese was gemaakt van linnen en klei en had een teennagel, die waarschijnlijk van glas was gemaakt. Met deze prothese kon je weer gezien worden op sandalen.

Een andere teenprothese is gevonden in het graf van Mery, een priester van Amun onder farao Amenophis II in de 18e dynastie (1424-1398 BC). Deze teenprothese (figuur 1) was van hout gemaakt.

Biomedische Technologie is het vakgebied, waarin ingenieurswetenschappen worden toegepast op de medische wetenschappen om diagnose en therapie van patiënten te verbeteren. Ondanks die teenprothese van 3400 jaar oud is de Biomedische Technologie een erg jong vakgebied. Tot zo’n 50 jaar geleden werden alle technische ontwikkelingen in de medische wetenschappen gerealiseerd door medici of toevallige samenwerking tussen medici en technici. Pas 50 jaar geleden werd er gestart met een structurele samenwerking tussen medici en technici en naar systematisch onderzoek naar technische oplossingen voor medische problemen. Dit leidde tot een grote hoeveelheid van nieuwe diagnosemogelijkheden (CT, MRI, EEG, echografie) en behandelingsmogelijkheden (kunstorganen, dialyse, pacemaker, stents).

De Biomedische Technologie (BMT) is in korte tijd tot een veelomvattend vakgebied uitgegroeid. Enkele toepassingen:

Diagnose
¤  Medische instrumentatie (EMG, ECG, EEG)
¤  Biosensoren (bloeddruk, glucose)
¤  Medische beeldvorming (CT, MTI, PET, Echo)

Therapie
¤  Revalidatietechnologie (arm- en beenprothesen en -orthesen)
¤  Implantaten en kunstorganen (kunstheup, -knie, -hart, -nier)
¤  Tissue Engineering/Regenerative Medicine (nieuw bot, huid en hartspierweefsel)


Figuur 1: Teenprothese uit de Egyptische 18e dynastie (1424-1398 BC).

Voor de ontwikkeling hiervan is veel kennis nodig:
¤  Biomechanica
¤  Biofluid dynamics
¤  Biomaterialen
¤  Tissue engineering
¤  Medische fysica
¤  Numerieke simulatie
¤  Beeldvorming
¤  Instrumentatie
¤  Medische informatica
¤  Kunstmatige intelligentie 

Doel van de BMT-opleiding
Om dit vak goed te kunnen beoefenen, is er een speciale opleiding ontwikkeld. Ook in Groningen kun je zo’n opleiding volgen. We gaan je opleiden voor de volgende taken:

  1. (Fundamenteel) onderzoek bij een universiteit of groot bedrijf naar nieuwe technieken voor diagnose en therapie en naar regeneratieve therapieën.
  2. Toepassing van nieuwe technieken om nieuwe diagnostische apparatuur of prothesen/implantaten te ontwerpen bij een bedrijf of universiteit.
  3. Introduceren en veilig laten gebruiken van deze nieuwe apparatuur in ziekenhuizen.

Beroepsmogelijkheden
Als afgestudeerd BMT-er verricht je altijd multidisciplinair onderzoek. Vooruitgang is alleen mogelijk als medici en technici samenwerken. Na het volgen van de BMT-opleiding kun je in het bedrijfsleven gaan werken; dan houd je je bezig met de ontwikkeling en verbetering van bijvoorbeeld catheters, kunstlenzen, kunstgewrichten, medische instrumenten of echografie-apparatuur. 

Ook kun je aan de slag gaan als onderzoeker of docent bij een universiteit of hogeschool. Je gaat dan nieuwe technieken ontwikkelen, die kunnen worden gebruikt voor nieuwe diagnostische apparatuur, voor prothesen en implantaten of voor tissue engineering en regenerative medicine, het repareren van lichaamsweefsel door eigen weefselcellen te kweken.

Ook binnen de gezondheidszorg is veel behoefte aan biomedisch-technologen, bijvoorbeeld bij een Universitair Medisch Centrum waar je nieuwe apparatuur kunt introduceren, de gebruikers leert, hoe het veilig te gebruiken is en hoe je de mogelijkheden ervan kunt uitbreiden.

Een laatste mogelijkheid is in het management van een ziekenhuis of de overheid, alwaar je een kwaliteitssysteem kunt ontwikkelen en introduceren om zo het aantal ongelukken te verminderen en de kwaliteit van de zorg te verbeteren.
Het is dus een opleiding met uitstekende perspectieven op de arbeidsmarkt. Industrie, universiteiten en ziekenhuizen kijken ongeduldig uit naar afgestudeerde biomedisch-technologen.

Organisatie van de studie
Zoals alle opleidingen aan de RuG is ook deze opgesplitst in een Bachelor- en Masteropleiding. Uit het vakkenpakket blijkt de aandacht die wordt geschonken aan de combinatie techniek enerzijds en medische wetenschap anderzijds. Deze kennis zit binnen de Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen en het Universitair Medisch Centrum Groningen, die beide de opleiding verzorgen.

De Bacheloropleiding
De Bachelorfase van de opleiding Biomedische Technologie is ondergebracht in de brede bacheloropleiding Levenswetenschappen en wordt door het opleidingsinstituut Levenswetenschappen gecoördineerd. Deze bacheloropleiding Levenswetenschappen duurt 3 jaar en is opgezet volgens het major-minor model.
Met een brede opzet van de bacheloropleiding is het beste uit studenten te halen. Immers, iedere student is uniek qua talent en ambitie. We geven jullie diverse flexibele keuzemogelijkheden, zodat je je studie naar eigen wens en inzicht kunt samenstellen.

Het hele bachelorprogramma bestaat uit een hoofdrichting (major) van 2 jaar en twee pakketten keuzevakken (minors) van elk een 1/2 jaar. Eén van de majors is Biomedische Technologie.

De Bacheloropleiding begint het eerste half jaar met een gemeenschappelijk programma met andere opleidingen, opgebouwd rond het thema “leven op aarde”. Dit wordt de ‘brede bachelor’ genoemd.

Daarna, in de major Biomedische Technologie, volg je:
¤theoretische vakken uit de biologie, zoals celbiologie en fysiologie van de mens,
¤beta-vakken, zoals wiskunde B en thermodynamica,
¤technische vakken, zoals materiaalkunde en ontwerpen (van bijvoorbeeld implantaten),
¤specifiek BMT-vakken, zoalsbiologische fysica en biomechanica.

In het derde jaar is er ruimte ingebouwd voor keuzevakken. Ook ga je een project uitvoeren in samenwerking met medestudenten. Zo kun je alvast ervaren, hoe het is om in teamverband samen te werken.

Bachelorproject
Aan het einde van het derde jaar ga je zelfstandig een project uitvoeren, uiteraard intensief begeleid door een docent. Zo kun je al je kennis toepassen om een probleem op te lossen. Je wordt immers ingenieur, die aan het eind van de studie wordt geacht zelfstandig problemen op te kunnen lossen.
Voor het kiezen van een onderwerp voor dit Bachelorproject kun je jouw favoriete onderzoeksgroep benaderen. De onderzoeksgroepen, die actief zijn op het gebied van de Biomedische Technologie, zijn in bijlage 2 opgenomen met hun contactpersonen.

Patiëntcasussen
Om duidelijk te maken, waarom je deze vakken moet volgen, wordt elk jaar een patiëntcases gepresenteerd. De docenten van de vakken zullen aangeven, wat hun vak bijdraagt aan het oplossen van het probleem van deze patiënt.

De Masteropleiding
In het eerste jaar van de masterfase ga je je verder verdiepen in de biomedische technologie.
In het tweede jaar ga je je verdiepen in een speciek gebied binnen de biomedische technologie. Er zijn twee specialisaties:

  1. Prostheses and Implant Interface Technology
  2. Medical Physics

 De specialisatieProstheses and Implant Interface Technology richt zich op het realiseren van nieuwe behandelingsmogelijkheden van patiënten door het ontwikkelen van implantaten, kunstorganen of door het vinden van methoden om weefsels te genereren met behulp van stamcellen. Je begint altijd met een studie naar het slecht werkende en beschadigde lichaamsonderdeel, variërend van een hart na een infarct tot een voetbal-knietje. De toepassing van deze kennis is basis voor de onwikkeling van nieuwe behandelings-mogelijkheden van patiënten. Dan richt je je op het ontwerpen en verbeteren van implantaten, zoals kunstheupen en pacemakers, en op technieken om infecties geïnduceerd door implantaten en catheters te voorkomen.

Ook bestudeer je de nieuwe mogelijkheden van tissue engineering. Met deze techniek is en wordt het mogelijk om lichaamsweefsels te vervangen door nieuw weefsel. Dat kan zowel buiten het lichaam als door het sturen van herstel- en regeneratieprocessen in het lichaam met stamcellen en sturende factoren. Patiënten worden op deze wijze al behandeld met huid of bot, verkregen met tissue engineering technieken. En dit is pas het begin van een stormachtige ontwikkeling, waarvan het eind nog lang niet in zicht is.

De specialisatie Medical Physics richt zich op het verbeteren van de diagnostiek door het ontwikkelen van nieuwe instrumenten om lichaamsfuncties te meten of nieuwe imagingtechnieken om lichaamsdelen of –functies zichtbaar te maken. Ook kun je nieuwe toepassingen voor bestaande instrumenten en imagingtechnieken bedenken.

Naast de reguliere Master was er ook een Europese Erasmus Mundus Master, CEMACUBE genaamd. Met deze Master word je Europees opgeleid door het programma aan twee Europese universiteiten (Gent, Aken, Dublin of Praag) te volgen. We hopen dat dit programma wordt verlengd. Voor meer informatie: kijk op een speciale website www.biomedicaltechnology.eu.


Wat deze Groningse opleiding uniek voor Nederland maakt is de intensieve samen-werking met het Universitair Medisch Centrum Groningen. Al tijdens je studie maak je uitgebreid kennis met de klinische praktijk. Dit geeft je de mogelijkheid om je multi- en interdisciplinair en breed te ontwikkelen.

Je leert samen te werken met artsen, biologen, (bio)chemici en met ingenieurs met een andere achtergrond. En je ziet direct allerlei resultaten van de Biomedische Technologie in het UMCG staan en gebruikt worden

Informatie over de Bachelor en Master Biomedische Technologie aan de Rijksuniversiteit van Groningen